Značaj provjetravanja plastenika

U šest opština Sarajevsko-romanijske regije, kroz projekat Razvoja konkurentnosti u ruralnim područjima, isporučeno je ukupno 373 plastenika sa sistemom za navodnjavanje. S obzirom na masovniju zastupljenost proizvodnje povrća u plastenicima, povećava se i broj i vrsta pitanja koji su vezani za ovaj vid povrtarske proizvodnje.

Proizvodnja povrća u zaštićenom prostoru, odvija se tokom čitave proizvodne sezone, pa je biljkama potrebno obezbjediti odgovarajuću mikroklimu za pravilan rast i razvoj. Dovoljna količina svježeg vazduha, pod kojim se podrazumjeva ne samo čistoća i hemijski sastav vazduha, nego i smanjen sadržaj vodene pare, postiže se kroz sistem za provjetravanje biljaka. Značaj redovnog provjetravanja plastenika je ogroman, a ogleda se u tome što je u većini slučajeva jedini i najbolji način za regulisanje temperature i relativne  vlažnosti vazduha u samom prostoru. Upravo je provjetravanje jedna od preventivnih mjera da ne bi došlo do pojave raznih bolesti, jer većina oboljena za svoj razvoj traži vlažnu sredinu, koja se obezbjeđuje preko visoke relativne vlažnosti vazduha. Provjetravanjem se vazduh koji je ustajao, vlažan i pun raznih gasova mijenja za svjež koji pogoduje biljkama. Tokom ljeta provjetravanjem se smanjuje temperatura, dok se tokom zime i proljeća ujednačava u svim dijelovima plastenika.

Kulture koje se najčešće gaje u plastenicima kod nas su paradajz, paprika i krastavac. To su biljke koje za svoj rast, razvoj i plodonošenje zahtijevaju temperature od 22-25°S, dok tokom ljetnjeg perioda temperatura u plasteniku može da poraste i do 50°S, što govori o značaju provjetravanja. I najmanji plastenik treba da ima sistem za provjetrvanje, koji će da obezbjedi razmjenu vazduha. Veoma bitna stvar za dobro provjetravanj je odnos dužine i širine plastenika, a najpoželjniji je 5:1. Na plasteniku treba da postoje otvori za provjetravanje (čeoni, bočni i krovni), koji se najčešće otvaraju ručno, ali može i pomoću elektromotora ili upotrebom računarske opreme. Osnovna dva načina provjetravanja plastenika su bočno i krovno porvjetravanje, koje je i najefikasnije. Krovno se smatra najkorisnijim sistemom, jer ulaskom svježeg vazduha dolazi do miješanja sa toplim vazduhom, koji se podiže na gore i izlazi. Bočno provjetravanje ima bolji efekat ako su otvori sa obje, uzdužne strane plastenika, dok visina na kojoj se nalaze treba da bude 70cm iznad zemljišta, jer se tako smanjuje uticaj hladnog vazduha na biljke. Za efikasnije prirodno provjetravanje većih plastenika, ukupna površina otvora treba da iznosi najmanje 20-30% od ukupne površine plastenika, dok za manje plastenike je dovoljno čeono provjetravanje kroz vrata ili bočne otvore. Da bi se poboljšala cirkulacija i homogenizovala temperatura i satav vazduha u plasteniku, preporuka je da se ugrade ventilatori, jer tokom dana koji je miran i bez vjetra, provjetravanje je slabije. Na snižavanje temperature odlično djeluje i zasjenjivanje, koje u u kombinaciji sa provjetravanjem može dosta uticati na vrijednost temperature.

Preporuka proizvođačima povrća u plastenicima je da moraju što više provjetravati objekat, što ne važi samo za ljetni period, već tokom čitave proizvodne sezone, ali u skladu sa spoljnom temperaturom, fazom razvoja biljke i njenim zahtjevima prema temperaturi. Provjetravanje treba izbjegavati kad je magla, kiša ili druga vremenska nepogoda. Najbolje je obavljati između 11 i 17 časova, dok se tokom noći otvori se zatvaraju, ali vrijeme i dužina provjetravanja svakako se treba uskladiti sa prethodno navedenim parametrima.

Provjetravanje plastenika dovodi do odgovarajuće temperature i procenta vlage vazduha, potrebne za optimalan porast, oplodnju, plodonošenje i minimalnu pojavu bolesti i štetočina, što utiče na prinos, kao krajnji cilj proizvodnje.

 

Ostavite odgovor