Zaštita originalnog i geografskog porijekla

Proizvodnja autohtonih, originalnih mliječnih prerađevina nastala je kao prirodni proizvod na određenom prostoru, vezana sa uslovima života, određenom prirodom i običajima, te time pokazuje i nivo života prethodnih generacija. Neophodno je da se ovi proizvodi očuvaju i upotrijebe na što bolji način. Uz izučavanje senzornih, tehnoloških i drugih karakteristika, potrebno je izvršiti zaštitu izvornih mliječnih proizvoda da bi se sačuvala njihova prirodna svojstva i kvalitet, te da se upotrijebe na što bolji način. Za proizvodnju zaštićenih mliječnih prerađevina neophodno je poznavanje osnovne sirovine – mlijeka. Poznato je da mlijeko od različitih vrsta životinja ima specifične karakteristike vezane za hemijski sastav, ishranu životinja i za područje na kojem se proizvodi. Opštim saznanjem da postoje bolji i kvalitetniji proizvodi određene regije, počelo je označavanje područja na kojem se vrši prerada.

Prva zaštita nastala je u Francuskoj za poznate sireve, gdje je uz geografsko ime i očuvanje tradicije dopunjena i sa „kontrolisanom zaštitom kvaliteta“ – AOC. Da bi se zadržao kvalitet prerade mlijeka u određenom prostoru, neophodno je  očuvati  konstatno tradicionalnu preradu prema tehnologiji koja se utvrdi kod zaštite porijekla.

Na brdsko – planinskom dinarskom području i šire, proizvodi se veći broj autohtonih mliječnih proizvoda, ali se po kvalitetu izdvajaju pojedine prerađevine, kao što je skorup – kajmak i sirevi sa specifičnim kvalitetom i svojstvima koje je neophodno zaštiti. Zaštita treba da ide u dva pravca, na geografsku zaštitu označenog područja i na pravo naziva kao predstavnika grupe.

Ovi autohtoni proizvodi su i do sada imali svoje potrošače i cijenu, ali, da bi se sačuvala autohtona tehnologija  i kvalitet, potrebno je izvršiti zaštitu tehnologije i utvrditi geografsko okruženje. Gografska oznaka porijekla treba da štiti geografski naziv regiona gdje se vrši prerada. Specifičnost ove zaštite je uslovljena uticajem geografske sredine, prirode, ljudskim faktorom, a prerada se odvija u označenom geografskom području. Oznaka porijekla nije uvijek vezana  za geografsko porijeklo, jer dugom preradom i kvalitetom na određenom prostoru ili mjestu, ispunjava uslove zaštite. Savremeno tržište otvara relane uslove za širu proizvodnju, te izvornim, autohtonim prerađevinama daje mogućnost da postignu standardnu i stalnu vrijednost. Ovim proizvodima sa  specifičnim svojstvima, proizvedenim u seoskim domaćinstvima, potrebno je organizovano otvaranje tržišta, naročito za one proizvode koji se donose sa udaljenih, nepristupačnih, planinskih područja, da dobiju mogućnost bolje realizacije na tržištu, realnu cijenu i zaštitu.

Geografska zaštita porijekla nije privilegija pojedinca, nego pripada svima koji žive na tom prostoru. Istraživanja na autohtonim mliječnim proizvodima u planinskim oblastima neophodno je da bi se sačuvali autohtonost prerade, specifičan i prepoznatljiv ukus ovih proizvoda, a preradom treba da se postigne kvalitet koji zadovoljava standarde savremenog tržišta. Opšta je ocjena da su autohtoni mliječni proizvodi romanijskog područja i područja istočne Bosne kvalitetni proizvodi,a poređenjem kvaliteta ovih proizvoda koji se rade u sadašnjim uslovima sa kvalitetom proizvoda od prije  skoro pet decenija, može se zaključiti da su zadržali autohtonost, specifične karakteristike i kvalitet. Očuvanjem autohtonih mliječnih proizvoda  u izvornom obliku, zaštitom i standardnom proizvodnjom pomogli bismo daljem razvoju brdsko –planinskih područja.

 

Ostavite odgovor