Svjetski dan lubenice – 3. avgust

Danas se obilježava svjetski dan lubenice, dan povrtlarske vrste koja opravdano zauzima prvo mjesto u ljetnim mjesecima.

Lubenica (Citrullus lanatus) je jednogodišnja dikotiledona biljka iz porodice Cucurbitaceae. Vodi porijeklo iz stepa srednje i južne Afrike odakle je dospjela na Bliski istok, a zatim u Indiju, Kinu. U Evropu je prenijeta u XVI vijeku. Gaji se zbog zrelih, slatkih i ukusnih plodova, prijatne arome i osvježavajućeg dejstva. Najviše se koristi u svježem stanju u fiziološkoj zrelosti, ali se takođe od nje mogu praviti sokovi i sirupi, a od kore veoma kvalitetno i ukusno slatko. Sjeme se koristi za ekstrakciju ulja koje je bogato vitaminom D.

Prema podacima Organizacije za hranu i poljoprivredu (FAO 2019. god) lubenica se u svijetu gaji na 3.084.217 ha, od čega su najveće površine u Kini, Turskoj i Indiji. U Republici Srpskoj proizvodnja lubenice se odvija na nešto više od 800 ha.

Značaj lubenice ogleda se u njenom hemijskom sastavu, koga čine 92% voda, dijetalna vlakna, probavljivi ugljeni hidrati (fruktoza, saharoza, glukoza), aminokiseline, masti, kompleks vitamina (retinol, beta-karoten, B, E, K), nikotinske, folne i askorbinske kiseline, mineralne soli (kalcijum, kalijum, magnezijum, gvožđe, fosfor) ,te alkalne supstance. Zahvaljujući ovakvom sastavu, svoju primjenu pronašla je kako u svakodnevnoj ishrani ljudi tokom ljetnog perioda, kao glavni izvor osvježenja, tako i u medicinske i farmaceutske svrhe.

Lubenica ima izražena diuretička, karminativna, protivupalna, antispazmolitična, i antipiretska dejstva. Pomaže kod zatvora, za normalizaciju stolice, olakšavanja rada crijeva. Takođe se bori protiv bolesti bubrega i jetre, stabilizuje visoki krvni pritisak na normalne nivoe, aktivira metaboličke procese, ublažava bolove u mišićima i smanjuje težinu. Bobica ima blagotvoran uticaj na rad organa kardiovaskularnog sistema, endokrinih žljezda.

Takođe je dokazano da je lubenica korisna kada su u pitanju kosa i koža, zahvaljujući visokom sadržaju vitamina C i A. Vitamin C pomaže u stvaranju kolagena, proteina koji održava kosu jakom, a kožu gipkom. Vitamin A je takođe kritičan u smislu zdrave kože, jer pomaže u popravljanju ćelija kože i njihovom stvaranju.